Gọi tìm xác đồng đội – Trần Vàng Sao

0
Gọi tìm xác đồng đội  –  Trần Vàng Sao

có người cười

có người khóc

có người la hét

một người cúi đầu

một người quay lưng

một người quỳ gục xuống

một người làm thinh ngửa mặt ngó trời

một người vung tay

một người sửa giọng đọc diễn văn

một người nghiến răg

rồi im lặng

rồi giết

giết

giết

không có người buồn

không có người vui

chiến tranh bắt đầu

trước hết là máu

rồi là thịt người

máu từ trên trời

máu từ dưới đất

và máu trên bàn thờ

xác thì chôn sấp dập ngửa bờ sông, bụi chuối

không đầu không chân

không xương không thịt

không có chi cả

không ai nhớ

không ai biết

tôi là một thằng câm mất trí

lang thang đầu đường xó chợ

với viên đạn còn ở trong đầu

tôi nhảy múa hát ca làm trò

cho mọi người coi chơi

theo sau tôi là đám trẻ con rách rưới

vỗ tay hoan hô tôi muôn năm

• tôi tên là Nguyễn Văn Duy

không mẹ không cha

sinh vào năm cả làng không có gạo ăn

quê ở Thọ Xuân Thanh Hóa

tám tuổi nhảy tàu ra Hà Nội sống

lang thang ăn đường ngủ chợ

nay bến xe mai bến tàu

năm 1965 tình nguyện đi bộ đội

tôi chết

lúc đánh vào thị xã Cao Lãnh năm 1967

xác phơi trên hàng rào kẽm gai

ba ngày giữa mưa giữa nắng

• pháo sáng nổ trên đầu

tôi bò qua hàng rào kẽm gai

mìn nổ và tiếng người la hét

sau đó tôi không biết gì hết

đơn vị của tôi: B4 K15 chiến trường Tây Nguyên

• tôi tên là Lê Thị Lúa

83 tuổi

con tôi là Nguyễn Văn Chót

đi nghĩa vụ năm 1963

vào Nam tháng 6 năm 1965

chết ở đường Trần Hưng Đạo Huế

tháng 2 năm 1968

không biết có còn xác không

• Lê Văn Một quê Thái Bình

mẹ đẻ rơi ngoài ruộng lúc đi mót lúa bị đuổi bắt

vào lính năm 1964

bị thương tại A-bia

chết trên đường tải thương ra Bắc

sau tết Mậu Thân 1968

lúc chết nằm trên võng một mình giữa rừng

xác đã có mùi

được phong liệt sĩ

bằng treo ở Văn phòng Ủy ban nhân dân xã

• một mụ già điêu tàn ở chợ Mía Sơn Tây

thường giữa trưa đứng bóng

mụ ngồi bệt xuống đất

rồi khóc rồi cười rồi la hét

hai con mắt như đứng tròng

con Lê Thị Cam ơi

chết đất nào về đây với bầm

bầm khô gan héo ruột


mụ già cào hai tay bới đất

có con dưới này không con

a ha này mấy người mấy người ơi

mấy người có ai có con chết như tôi không

liệt sĩ không có xác


mụ già úp một tờ giấy nhớp mồ hôi lên mặt

liệt sĩ của con đây

Lê Thị Cam ơi

a ha

có ai biết con tôi chôn ở đâu không

con ơi là con ơi

• con tôi là Phan Văn Tốt

cấp bực trung sĩ

vào Nam năm 1968

chết đâu ở Quảng Trị

có ai biết xác con tôi chôn ở đâu không

chỉ cho với

tôi chỉ có một thằng con

tôi không còn ai hết

tôi là Phan Văn Sáu

72 tuổi

ăn mày ở thị xã Phú Thọ

• binh nhì Trần Tư

không rõ sinh năm nào

chết tại Gò Nổi Quảng Nam cuối năm 1972

có ai bà con thân thích

đến Ủy ban nhân dân xã Phước Diễn Châu Nghệ An

nhận bằng liệt sĩ

• bây giờ thì tôi nhớ ra rồi

tôi làm bò

chiếc xe cải tiến chở đầy lúa xuống dốc gãy càng

tôi văng chúi sấp trên bờ ruộng

ngày hôm sau lên huyện đội tập trung

đi nghĩa vụ cái lưng còn nhức

hai con mắt còn tím dắt

mẹ tôi khóc

hai đứa em tôi chụi mắt cắn chéo áo

hai cái bụng đen to tròn lồi lỗ rún

thình lên xọp xuống

xe chạy bụi mù

người dưới xe la hét trong nước mắt

người trên xe giậm chân đầu ngoái lại đằng sau

xe qua hết đám ruộng phần trăm

tiếng hát tắt

cây cối che hết

tôi cúi người che gió đốt hút một khúc thuốc tàn

trước mặt như mưa

sau lưng bụi mù

đường xóc

nhưng thằng ngồi trong xe như tượng mắt ngó xa

gói cơm bới nóng trong bọc quần áo

tôi không còn thấy gì nữa

tôi nhớ rồi

lúc đó trên đường đi B vào đến Quảng Bình

tôi mới biết mẹ tôi đã chết cách đây hơn một tháng

B52 đánh như điên

tôi hộc máu

không biết hai đứa em tôi bây giờ ở đâu

lạy trời cho chúng lên Yên Bái ở với ngoại

giữ trâu và hốt phân cho hợp tác xã cũng kiếm được cơm

không no nhưng qua bữa

chắc chúng bỏ học

tôi nhớ rồi

tôi bị thương hai lần

lần trước ở đầu

lần sau ở bụng

nặng hơn

phải nằm trạm xá hai tháng

tôi đã qua Thừa Thiên Bình Định Tây Ninh Ban Mê Thuột

rừng Lào đằm không dốc và trống

nhiều khi đi suốt một ngày không thấy suối

gió khô

miệng đắng

mấy đứa thằng Sanh thằng Phụng thằng Chiến chắc đi bộ đội và đã vào Nam rồi

không biết mẹ tôi chôn ở đâu

mười mấy năm nay làng tôi có ai chết

cũng chôn nhờ nghĩa địa làng bên

Xem thêm:  Cho em nói lại một lời - Phạm Tự

cuối cùng tôi cũng chết

đồi 347

cuối bảy mươi hai buôn Krong

tôi nhớ rồi

pháo sáng

F105

B57

trực thăng

bom

pháo

rốc két

mìn

ba ngày ba đêm vây chốt

thằng Sáu chết dưới chân đồi

đứt nửa người

thế là hết đời vào đảng rồi con ơi

thôi cứ nằm yên đó

để bọn tau đánh đã

rồi mầy sẽ được mồ yên mả đẹp

đất đá trên trời cứ rớt xuống lào rào

thằng Thuấn gãy chân vừa lết vừa bắn vừa cười

nó chưởi

K43 hóc đạn

địch không tiếp viện được

một thằng U ti ti một thằng cán gáo

chổng gọng bên kia đồi

khói đen hôi mùi thịt người

đứa nào cười

bắn đi

trời sắp sáng

im lặng

suối chảy ở xa như người nói

có tiếng động

cành cây gãy

khoan

dừng bắn

anh em đó

hết nước rồi

khát quá

Tứ ơi

nước nước đây

trời đất sáng quá

núi rừng đẹp quá

mẹ cha chúng nó

đánh nhau mãi thế này

dưới chân đồi



coi chừng

pháo sáng tắt

tôi cằn lên

thằng Phụ đâu

chết rồi

tức quá đi

trước mặt tôi mấy cành cây khô động đậy

nằm sát xuống

bắn bên trái

đừng cười nữa

bây giờ mà có một bát bún rêu

a ha

bắn đi

tôi cằn lên

khi không lại gió

bắn đi

bún rêu đó con ơi

cố lên

cố lên mầy

trước sau mầy cũng được kết nạp

đừng lo con ơi

trời sắp sáng rồi

cánh tay phải tôi tê

máu như mồ hôi tắm ướt cả người

trực thăng quần

F105 rú

bốn quả B41 nổ

lửa sáng bùng trong công sự

chưa mọc

lửa lửa khói

đẹp quá

màu xanh của mây màu cháy của lửa

đạn nổ

Miên ơi Thắng ơi Thụ ơi

chúng mày ở đâu

tiếng la tiếng hét tiếng chưởi tiếng Việt tiếng Mỹ

mù tối

thằng Chánh cười to

bắn nữa đi

hai ba bảy tám chín mười những đống rằn ri xô nhau trượt xuống đồi

bắn

bắn nữa

F105 chúi đầu

thêm bốn chiếc trực thăng và hai OV10

tôi không còn nghe gì nữa

nổ dưới đồi nổ giữa đồi nổ trên đồi

nổ trên trời nổ trong đất nổ trong công sự địch

nổ tan hoang hết

bụng tôi rát

thằng Thắng đưa tay lên trời

mặt nó đầy máu

có đứa nào gọi tên tôi

không còn trời đất gì nữa

tôi đưa hai tay bám lấy đất

tôi thấy tôi như bay lên trời

tôi không nhớ gì hết

thân thể nhẹ quá

tôi bay lên

lựng đựng

bay lên nữa

mù mắt

đất mù

trời mù

tôi mù

thịt và máu

và đất đá và lửa khói và sắt thép

nhão nát bét

không địch không ta

thịt người

máu người

máu chảy ào

ngọn đồi lún xuống

rồi phọt bắn lên những cột lửa máu

Miên ơi Thắng ơi Thụ ơi

con đang bay

lờ đờ

mẹ chôn ở đâu

mẹ ơi

• cha tôi tập kết

năm 1965 mẹ tôi bị bắt lần thứ ba và bị đày ra Phú Quốc biệt giam

ba đứa em tôi trốn vào Bình Định ở nhờ nhà bà dì

tôi bỏ học vào du kích

hai năm sau được kết nạp đảng rồi đi chủ lực tỉnh

tôi chết trong trận đánh xáp lá cà với bọn Rồng xanh Nam Triều Tiên ở Kỳ Lam

không biết anh em chôn tôi ở đâu

trên cái bi đông Mỹ của tôi có khắc mấy chữ: Lê Văn Hiếu Tam Kỳ Q.N. 1967

• con tôi là Lê Thị Gái

quê Đồng Di

cơ sở cách mạng ở Đà Nẵng

bị bắt tại Huế tháng 6 năm 1969

chết bị treo ngược hai chân lên mái nhà

không quần không áo trong lao Thừa Phủ

nghe đâu chôn chung một hố với ba bốn người ở vùng núi Nam sông Hương

năm đó con tôi hai mươi hai tuổi

có hai mươi mấy năm nay tôi cứ hay nằm thấy con tôi ở lổ ở trần

đứng ngoài hè kêu lạnh lắm mạ ơi

tôi tên là Trần Thị Tho

hiện bán nước chè ở ga Lăng Cô

• nửa đêm chợt tỉnh tình cờ

tôi xin làm kẻ ngu ngơ đời này

còn yêu em tôi đắng cay

cuộc biểu tình bị đàn áp

dân chủ muôn năm

đả đảo độc tài

bây giờ tôi là kẻ mất hết trí nhớ

là bông gai rỉ máu từng cánh

mọc trên đá một mình

em còn xa tôi xa tôi

tôi còn đi mãi đi mãi bơ vơ

trang giấy buồn

tôi xin đọc lời di chúc phúng điếu tôi

bên giòng sông này

cùng cây cỏ

cùng anh em tôi

muôn năm muôn năm tự do dân chủ

tôi sẽ chết một mình không ai biết

không giấy đắp mặt không chôn cất

Xem thêm:  Bà và cháu - Phùng Thanh Bình

tôi bị trói cặp cánh

hộc máu mũi trào máu miệng

hắn

ba bốn thằng

cất mặt nạ

và đeo tay sắt

hắn

chỉ tay vào mặt tôi

– mi phải khai hết

mi làm giặc và xúi người khác làm giặc

mi biểu tình chống đối

mi làm thơ nổi loạn

mi có tên thật không

mi không muốn ăn cơm

tau sẽ cho mi ăn cứt

mi là thi sĩ

tau sẽ lấy thơ mi đắp mặt cho mi

những buổi sớm mai

những buổi sớm mai thơm mùi lúa

tôi đi qua cánh đồng đất mới cuốc lật

hai bên đường bông cỏ vừa nở

chim hót trong gió mát

và sương mờ trong cây bên kia làng

em làm gì mà ngơ ngác như không thấy tôi

những buổi sớm mai

những buổi sớm mai

như thơ tôi

sớm mai

mặt trời mọc

như thơ tôi ở với trời đất ở với anh em

bạn bè tôi người sống người chết

thơ tôi là đời tôi là tôi đây

ngày mai có hòa bình

tôi nói với anh em bè bạn

có anh em như có tôi hôm nay

ngày mai có hòa bình

thôi em đừng ngơ ngác

hai cánh tay tôi bơ vơ suốt đời tôi rồi

tả tơi và đau lắm em ơi

ngày mai có hòa bình

có thấy nhớ nhau mà về không

mùa thu qua rồi

trời ở Huế tháng mười một tháng chạp nắng còn to

nhớ làm chi tôi

nhớ làm chi thơ tôi

này rồi cũng tan nát

phiêu bồng bao nhiêu năm con làm kẻ chống đối

mẹ ơi

mẹ còn ngồi dưới lá cửa chống buổi chiều

nắng dọi nửa hàng tre trước mặt nhà

con mèo nằm im trên cái ghế đẩu

tiếng la hét ăn thua của đám trẻ con chia phe đánh giặc giả đầu xóm

tháng mấy rồi mẹ ơi

a ha hãy lấy thơ tôi đắp mặt cho tôi

đừng tìm tôi

đừng tìm tôi

đừng tìm tôi nữa

có cái gì đánh vào đầu tôi

gỗ sắt gậy rựa búa

tôi quay mặt lại

tôi không thấy gì hết

cái gì đó đánh vào đầu tôi mắt tôi miệng tôi mũi tôi

dây thắt ở bụng

tôi mửa không được

tôi nghe có tiếng cười

tôi đứng dậy

máu hộc

mũi miệng mặt bụng chân tay máu hộc

tôi ngửa mặt lên

gió đâu thổi vào mát quá

máu

máu

máu tôi

máu từ trên trời chảy xuống

máu

cả máu

đầy máu

máu có bọt

trủi lên

dưới đất là máu

tôi ngập trong máu

trôi đi trôi đi

máu chảy vào cổ họng tôi

tôi chìm nghỉm

gần hết tháng chạp sắp tết rồi

có đông anh em bè bạn người sống người chết đang ở quanh đây

con không lạnh đâu mẹ ơi

• mi có cái tên như con gái – Ái Phương

mà mi ăn nói và cười như con gái

tên thật của mi là Khoa

quê mi ở Quảng Nam

đường dây lộ đang học đệ tứ trường Nguyễn Tri Phương mi trốn lên núi

chưa bao giờ mi có được một đôi dép cao su có đủ quai và một tấm ny lông mưa không rách

gần năm năm phấn đấu mi vẫn chưa thành người tiến bộ

trận Mậu Thân 1968 mi về Huế

ra khỏi cửa rừng mi cười rất sướng

– coi như thấy cầu Trường Tiền rồi

những ngày cuối trận có người đã gặp mi vác súng nhảy cà tưng dẫn tù binh trên đường Hàng Bè

mi có cười chúm chím vẫy tay chào

sau đó

không ai biết gì hết

không ai nói gì hết

không ai nhớ gì hết

không ai kể gì hết

không ai nghe gì hết

không ai nhắc gì hết

như mi không bao giờ có ở đời này

• Thiết ơi

rứa là mi chết

AK bắn ngang lưng

mi như cằn trên cạn

nước không chảy

hai giờ sáng giữa trận đánh mi nhảy thành lội qua hào tính về đơn vị

anh em tưởng địch bắn trúng mi

mi cố hết sức níu từng đám rong cọng sen vợi vào bờ

mi nằm vắt nửa trên khô nửa dưới nước

mi trợn mắt thở cá rồi

không ai biết mi là ai hết

ngoài khẩu K54 cột nơi sợi dây dù đeo ở thắt lưng

và cái áo lót cổ vuông vải chéo màu đen

loáng thoáng có ai đó nói đã thấy mi nằm chết

trên cáng quá chợ Thông một đoạn

và đã vuốt mắt cho mi

đánh nhau lộn xộn

người chết dọc bờ dọc bụi thiếu chi

trước sau rồi cũng phải chôn sấp dập ngửa mi đâu đó cho rồi

hơi đâu Thiết ơi

lúc đó là vào giữa tháng giêng năm Mậu thân 1968

ghi thêm

– tháng chín tháng mười 1954 ở trường Huỳnh Thúc Kháng Nghệ An về mi bị nghi là địch cài

– tháng 6 năm 1965 bị bắt mi vượt ngục lên núi có tiếng xì xào xa gần là lý lịch mi không rõ ràng

– hai lần bị thương

lần sau lủng ruột mi vẫn còn sống

rồi mi được vào đảng ở Kim Phụng

– sau 1975 cả nhà mi bị quy: có liên hệ với tư sản

em gái mi xin đi làm việc để nối bước mi bị làm khó dễ

ba mi mất trí cứ nói thằng Thiết còn sống ở Đà Nẵng

mi được cấp bằng liệt sĩ

cả nhà mi cười

– nhà này cũng có người tên Thiết

lộn rồi

Xem thêm:  Bài ca chúc Tết thanh niên - Phan Bội Châu

• Lộ Phúc Bản Trí

bảy đứa chỉ biết tên có bốn

người Bắc

không rõ quê quán

chết tại hố bom này tháng hai 1975

không thấy máu không thấy thịt

chỉ có đất

bảy đứa được phong liệt sĩ

• Phú ơi

thằng Phác về rồi

nó có cho mẹ tiền

nó nói con không chết

mười năm mẹ chờ con không thấy

con chết chôn ở đâu

có còn đủ chân tay không con

buổi chiều ở Vỹ Dạ không có một tiếng chim

mẹ bắc ghế ra ngoài sân chờ con đi đánh căn về kêu đói bụng đòi ăn cơm

mùi rơm thơm quá

thôi mẹ vào nhà thắp hương cho ba cầu cho con chết toàn thây

• thầy nói

con chôn ở đây

con nằm sấp tay phải cầm súng

một thước đất

hai thước đất

đất chỉ là đất

sâu nữa là nước

nước

có có con đâu

mẹ chỉ mong nơi con nằm đất mát

mẹ nóng ruột quá

Thành ơi

• một cô gái tuổi khoảng 18 – 19

nằm chết trần truồng vắt trên bờ ruộng

hai núm vú bị cắt chưa đứt hẳn

phía dưới bụng là máu me

và một lưỡi lê cắm đứng

lúc kéo xác đi chôn hai trái lựu đạn cài sẵn dưới lưng nổ xé tan cô gái

chỉ có cái kẹp tóc hình con bướm màu lục còn nguyên

và một mảnh giấy giắt nơi kẹp có ghi:

tối tới nhà cho mạ nhờ một chút

đừng giận chuyện nớ nữa

không ai biết cô gái ở đâu tên gì con ai

chắc là du kích Công Lương

gần chạng vạng

có hai ông bà già lụm cụm mót lượm

từng khúc xương miếng thịt của cô gái

gói trong tấm ny lông cùng với cái kẹp

và miếng giấy chôn xuống cái lỗ bên đường

đặt viên đá làm dấu hai ông bà van vái:

có chi còn thiếu của con

con bỏ qua cho ôn mụ già này

kẻo tội

• cách đây hai mươi mấy năm

hai mươi bảy người – đàn bà ông già trẻ con – chôn ở đây

tất cả đều bị trói cặp cánh và bị đánh giập đầu

ai có bà con thân thích – miền Nam miền Bắc Hà Nội Huế Sài Gòn

xin đến nhận hài cốt

• con tôi là Trần Hiếu

bia ở nghĩa trang liệt sĩ Quảng Trị ghi:

quê Thái Thượng Thái Bình

chết anh dũng tại Khe Sanh năm 1968

lúc dời mộ

chỉ thấy một khúc xương không biết là xương con gì và đất cát vụn với một tờ giấy đỏ có ngôi sao vàng ở giữa còn mới

xác con tôi đâu

xác con tôi đâu

(chưa hết)

Vỹ Dạ ngày 5 tháng 8 năm 1996

Hai mươi mốt

Muôn năm

1. 21 = 20 + 1

hai mươi thêm một

là hai mươi mốt

1975

1996

muôn năm chiến tranh

muôn năm hòa bình

muôn năm tôi

muôn năm anh

muôn năm Hồ Chí Minh

muôn năm màu đỏ

muôn năm máu

muôn năm xác chết

muôn năm hài cốt

muôn năm nước lạnh

muôn năm

muôn muôn năm

thêm một

là thêm một năm

dài thêm ba trăm sáu mươi lăm ngày

dài con dài cái

dài ngày thiếu gạo

dài ngày há miệng không có cái chi nuốt

nói thiệt

tới đây hôm nay lúc này đây

tôi đuối

tôi lụy

tôi quỵ

tôi lết

trệt

ngoài trời

cây không có gió

lá im

không tiếng chim

2. hai mươi mốt năm

chiến tranh đã qua

già chết khô

chiến tranh đã qua

những nấm mồ

không xương cốt

quạ

chiến tranh đã qua

thằng hề rửa sạch mặt

đi bán kẹo kéo nuôi con

chiến tranh đã qua

thằng điên thắp ba cây hương soi gương van vái mình

chiến tranh đã qua

người lính bỏ ngũ

lên núi đào sắt gỉ

lựu đạn nổ

cụt một cánh tay

chiến tranh đã qua

tôi ngồi một chỗ

đêm nghe bom nổ trong đầu

thấy thằng bạn chết

xác phơi ba ngày giữa nắng

chiến tranh đã qua

anh em bạn bè quen biết

mỗi đứa một chỗ

đứa ngó cây

đứa ngó nhà

đứa ngó đá

đứa ngó đất

đứa ngó trời

đứa cười

đứa khóc

đứa lăn lóc

đứa lặn hụp

đứa tỉnh

đứa say

cầu cho đứa nào sau này chết cũng êm thắm

3. còn tôi

tôi ngó hai bàn tay tôi

rồi ngó trước mặt

ngó sau lưng

đêm mưa không hết

có tiếng chẻ củi ở nhà bên cạnh

Vỹ Dạ ngày 26 tháng 4 năm 1996