Mẹ tôi, người hay lo – Đỗ Minh Tuấn

0
Mẹ tôi, người hay lo  –  Đỗ Minh Tuấn

I

Nhà tôi nằm sát ven đường

Bụi bám đầy mặt lá

Chiều chiều, ném đá

Gió thổi tàu rau

Mẹ tôi chải đầu

đầy sân tóc bạc

Con chó nhà bên buộc sát chân tường

Cứ sủa vang đêm cắt ngang sự lãng quên của mẹ

Sáng sáng cả nhà lại nghe mẹ kể

những gì xảy ra sáu chục năm qua

dường như bóng tối là một trang sách đen chỉ riêng mẹ đọc được

Mẹ nhìn sâu trong đêm, nhìn thấu cả một ngày xa tít tắp

bà tôi buông chiếc gậy, lìa đời

Mẹ phải đành dụm dần từng que hương để thắp cho bà

lắng nghe dần tiếng gà gáy

để dậy tiễn bà đi…

Mẹ thắp đèn lên xem hai chiếc đồng hồ

Sợ con đi muộn mất chuyến tàu sáng

Tựa cửa mẹ nhìn mênh mông tháng nắng

Sợ con bỏ quên chiếc mũ trên đường đi

II

Hoa gạo đầu làng

lay lay trong mắt mẹ những ngọn lửa đầu tiên của âu lo

Không có đồ chơi tuổi thơ

Mẹ bới nát cánh đồng tìm một củ khoai bị quên

ngồi trong nắng nhặt cỏ may trên ống quần

thương đứa em chết đói

Hội hè xưa lắt lay trong trí nhớ

lẫn với trò chơi đám ma

chôn một khúc xương cá

mẹ còn nhớ rõ từng lời khóc than

Trăng tháng năm, trăng tháng năm chưa xa

như chiếc gương gài trên cây sấu trước sân

cây sấu của bà

Lá vàng rụng trên mảnh sân ngập nước

Mẹ vừa sinh tôi, gió lay giàn nhót

Tôi trụi trần không có áo, không có tên

Chiếc áo mẹ khâu phải khoác lên lưng con chó vàng cho nó chạy quanh sân

mẹ tôi đuổi theo cướp lại lấy phước

đom đóm và tôi cùng bay trong ký ức

Tôi lớn lên theo người đi chăn ngỗng thả diều ven sông

mấy lần chết đuối hụt

Mẹ tôi lo âu khóc nhìn mặt nước

Còn tôi vẫn say mê bông súng tím trên đầm

Tôi vẫn thích vớt những chiếc lá tròn

căng trên mặt bát làm cái trống xanh

vẫn thích buông câu săn con tôm nhỏ

Tôi chẳng biết mình đang giày vò trí nhớ của mẹ

Trong khi tôi vui, mẹ đang chầm chậm trở thành người hay lo

III

Ba mươi năm tất tả ngược xuôi

Ngôi nhà như con trôi trên đất

Mẹ tha theo từng nắm giẻ, từng cái chổi

Mẹ giữ ghì từng dồ đạc nghèo không cho nó vơi đi

Con gà nhỏ xổng chuồng trốn vào vườn nhà ai

cả nhà đuổi vây quanh không bắt được

sẽ lớn lên thành con gà khổng lồ gáy vang

Xem thêm:  Buổi chiều lữ thứ - Bà Huyện Thanh Quan

đêm đêm làm mẹ thức giấc

nhớ mãi bóng con gà trong lùm huệ rung rinh

Nỗi lo bé bằng hạt cơm

lớn lên thành một thằng bé

rồi trở thành một người lạ thang thang ngoài phố

Bố tôi dẫn về nhà

cho uống rượu say, rượu lênh láng trên bàn

để lừa bố tôi ném tiền qua cửa sổ

Nỗi lo ùa vào nhà tôi

như con chó dại đi lạc

Mẹ tôi nuôi nó từng ngày

bằng quả tim đầy

Một thời mẹ hát hay làm bao nhiêu người khóc

mẹ từng đi khắp các làng nói về một nhà máy sắp xây

Còn tôi thì vẽ bằng mực tím những con chim câu vào những tờ công văn

giương đôi cánh cứng đơ trong mắt mẹ

suốt cả thời con gái

Thuở ấy mẹ quen ăn cơm nhà lo việc nước, việc dân

Bây giờ chim câu bước ngoài sân

đã nhắc mẹ nghĩ về phiên chợ

Tôi đã biết bay xa trên nẻo đường có những cỗ xe lạ

Không còn giương cờ giấy trong mắt

Mẹ lại lo sao cho chúng tôi có những chiều hè

gió lộng như người khác

Mẹ lo các con cứ để quả tim ở bên ngoài lồng ngực

Tiếng cười vui xé lòng mẹ đêm đêm.

IV

Tháng của mẹ đủ ba mươi ngày

chất trong buồng cơ quan

Mẹ tiếc từng buổi làm, ốm không dám nghỉ

Đêm của mẹ không trăng, không sao,

Mẹ chỉ thèm một khung cửa sổ

Sớm sớm, mẹ tôi đứng như một pho tượng gỗ

đăm đăm nhìn cuối đường nhận mặt ô tô

tất tả đuổi theo xe trong đám bụi mịt mờ

Người chen bẹp nón, đứt quai dép

Một chiếc xe lừ lừ bỏ bến

mẹ thấy như cả tuần lễ đã trôi qua rồi

đột ngột mưa rơi

Mẹ đứng trong hàng hiên nhà ai lo nhà bị dột

lo áo trên dây phơi con không kịp cất

Mẹ tôi – nỗi lo âu mặc áo vá vai không biết ngày chủ nhật

dường như mỗi đồ đạc bị xô nghiêng

làm mẹ lo hơn một ít

Cái bừa bộn ngổn ngang như là phác thảo của sự tan nát

Mẹ tôi dập xoá từng ngày

những đồ đạc trong nhà ngăn nắp theo một trật tự thương yêu

Mẹ biết sống bình yên trong một ngôi nhà chật

Khúc củi to cháy dở từ Tết trước còn giữ

nguyên cái đầu than đen

đứng ở góc nhà kia, đợt Tết sau cháy tiếp

Cái mâm gỗ mẹ dùng từ ba mươi năm trước

mỗi bữa cơm gợi nhớ cả

Trong nhà, mẹ tôi không phút nghỉ ngơi

mẹ dọn dường cho ánh sáng ùa vào từng ngách nhỏ

Xem thêm:  Trong cơn sốt đưa chị Miên về Đông Xuyên - Trần Vàng Sao

Chiếc gối trên đầu tôi thơm suốt mùa hè

Hình như hương hoa chanh trong vườn nhà bên

nơi mẹ vẫn phơi nhờ

đã len trong từng thớ thịt

Mẹ chống lại từng hạt bụi, từng giọt nước vừa hoen

Không cho những đồ đạc trong nhà thành kỷ niệm

Những việc không tên tôi không nghĩ đến

Cuốn mẹ như cơn lốc – mẹ không thể ngừng tay

mẹ sống hết từng ngày

Mẹ cản lại dòng thời gian cuộn trôi không cho

nó xói mòn những gì có tên trong ngôi nhà

của mẹ

Năm tháng hãy giày xéo trên và xé tan

bông hoa đầu hiên

Nhưng chớ cắn vào những gì trong tay mẹ

một cái kim, một sợi chỉ

một chiếc giẻ lau, một cái chổi cùn

Mẹ chống chọi với những cơn bão táp nhân danh một kỷ nguyên

Mặt trời, gió và những chuyến xe cuốn bụi

Sự quên lãng có bộ lông mềm mại

Và cơn mưa – vị khách bị xua đuổi khóc lóc

ngoài hàng hiên

Vẫn thả vào nhà cái mộng mơ tàn bạo

Tất cả đều thua mẹ

Mẹ tôi – Người hay lo

V

Đếm kỹ từng đồng lương

Mẹ cất trong áo gối

Tôi lăm le mua đàn lạc đà trên cung trăng

mua hoa lay-ơn

tặng cho người ăn mày cụt tay vẫn đến vào buổi tối – không mang theo đèn

Mẹ tôi thở dài trong đêm

lo cho phiên chợ sớm

Tết – Tết như một mệnh lệnh từ trên trời dội xuống

Mẹ tôi – Người hay lo

từ đầu năm đã tính chuyện rải lá dong đón mùa xuân sau về

Tết mua sớm là Tết rẻ

Những đồng xu be bé

Lanh canh những chuỗi cười

Và thế rồi

lật sấp

Nước mắt mẹ tôi rơi

Mẹ đếm cả thế gian trên đốt ngón tay

Ngón tay sần chai gài khuy áo cho chúng tôi những tháng gió

Ngón tay lo âu rút then mở cửa

Nắng ùa vào nhà, khách ùa vào nhà

Khách quen trên ô tô buýt từ năm nào

bỗng đi qua ghé vào thăm đột ngột

Khách của bố tôi tay cầm theo khúc gỗ

Khách của em tôi – Cô bé mắt híp thập thò ngoài khung cửa

Khách của tôi đi chiếc ô tô màu xanh lá non

Mẹ tôi nuôi kỷ niệm như nuôi chim

Lại trải những mảnh đời của mình lên bàn tiếp khách

Niềm vui lớn của mẹ tôi là ôn nghèo nhớ khổ

Tôi chỉ là ngọn gió

thổi những lá cờ vui cắm xa chỗ mẹ ngồi

Còn mẹ thì đăm đăm ngồi canh cái kho mẹ dành dụm suốt đời

Xem thêm:  Đêm giao thừa - Hoàng Cầm

VI

Những lúc mẹ

Tôi thường bỏ đi ngồi cạnh cây táo già cụt ngọn của nhà bên

Nhìn chim câu rỉa lông trên cành

Mặt trời bị băm ra bởi những chiếc lá xanh

quen đùa cợt

Chim ơi! là hạnh phúc

Chiếc đồng hồ nhà tôi hay chết

Ô tô đi qua đánh thức cả nhà

Ba đứa trẻ đội mũ vàng

thổi kèn dưới gốc cây làm tắt đèn của mẹ

Cơn mưa be bé nằm trên nôi trời

Thét những lời tiên tri qua cửa sổ nhà tôi

Người bán bánh rao hàng

Cái tủ mọt trong nhà dội lại

Xương sống tôi đây là một đường ray

Hát cho tôi nghe đi, chim ơi!

Tiếng ca của phút này

Không phải tôi trốn mẹ

Tôi nương tựa vòm cây

Tôi là con sâu làm tổ trong im lặng

Không sợ gì hơn những tiếng thở dài

Thương mẹ tôi hay lo

Tôi không dám về khuya

sợ mẹ mong tôi không ngủ được

thở dài trằn trọc, vặn nhỏ đèn đợi tiếng cửa kêu

Quá khứ ập về đầy khoảng đất vắng tôi

tóc ngả màu hoa huệ

Tôi trốn những cuộc vui, tôi trốn cả cuộc đời tuổi trẻ

trong ngực rụt rè nửa trái tim đứa bé quên nhà

đi vào cánh cửa lạ

tôi trốn những cuộc vui vì mẹ tôi hay lo

Tôi đập mạnh vào bàn cho đài kêu, làm rung cả cốc chén

Nhạc Bettôven xoàn xoạt

tôi xoay núm radio chỉnh lại nỗi lo vừa chớm trong mẹ tôi

tôi vặn nhỏ vô-luym

không cho mẹ nghe một tin khủng khiếp

tôi rải những tiếng cười vào tận trong bếp

khi mẹ xây xong lâu đài của mẹ bằng những cái chai

Tôi giành lấy ngày mai, đựng trong một cái hộp

hé cho mẹ xem, ngày mai khe khẽ hát

Cái hộp của tôi – im lặng tội tình

Ngày mai của tôi là một quả tim

Mẹ ơi! Con có cả một bầy chim đậu trên cây táo nhà hàng xóm

những người lính canh của ngày mai

nó đậu trên những cửa sổ ngôi nhà sắp xây

không cho nỗi lo âu nhảy xổ vào những căn buồng mới nữa

Xấp lịch nhà ta củ hành khốn khó

mỗi khi bóc tay mẹ còn run

Đồng hồ chết trong đêm mẹ đừng có buồn

Con vẫn đếm nhịp tháng ngày chẵn lẻ

Con kéo thành phố xa lại gần trong mắt mẹ

Con nới rộng căn nhà trong những phút nghỉ ngơi…

Xem thêm những câu nói hay về mẹdanh ngôn phụ nữ được độc giả yêu thích!