Ly rượu thọ – Tố Hữu

0
Ly rượu thọ  –  Tố Hữu

Mã Chiếm Sơn buông cương và ngẫm nghĩ

Ngựa rung đầu hí lạnh giữa tàn quân

Đồi phong xa bốc khói, đỉnh non gần

Đã khuất phục dưới lá cờ binh Nhật.

Trán kiêu hãnh lần đầu trông xuống đất

Mã nghẹn ngào: “Thôi hết, Mãn Châu ơi!”

Và quân binh cúi lặng chẳng nên lời…

Rồi từ đó, và gươm vàng võ phục

Và cừu hận và lòng sôi rửa nhục

Mã chôn sâu trong một cõi trời riêng

Buông hồn đau, liễu rủ suối ưu phiền.

Cốt oanh liệt đã khoác màu ẩn sĩ

Rượu cứ rót cho say sưa lạc hỉ

Đàn ca lên cho át tiếng đầu rơi

Dưới gươm bay vun vút loáng xanh trời.

Mãn Châu quốc đang những giờ hấp hối

Gượng kêu lên, hỡi ôi lời trăn trối:

“Chiếm Sơn đâu, cứu nước, Chiếm Sơn ơi!”

Thì nơi kia Mã vén trướng, tươi cười

Cúi lạy mẹ chúc mừng ly rượu thọ.

Đào xuân thắm dâng hương vào cửa sổ

Bạc xuân trong rắc trắng mái hành lang.

Mẹ ngồi yên, như cốc nước e tràn

Không dám động – và nhìn con lặng lẽ

Nhưng mắt yếu bỗng rưng rưng ngấn lệ

Trán nhăn nheo bỗng ửng máu tim già

Và bàn tay run rẩy đỡ ly ngà

Bỗng quật xuống nền hoa: ly rượu vỡ!

Ly rượu vỡ tan tành. Ôi bỡ ngỡ

Ôi hãi hùng. Mã tướng run toàn thân!

Lần đầu tiên, Mã tướng run toàn thân!

Ngoài chiến địa, Chiếm Sơn hằng ngạo nghễ

Trông lửa đạn là trò chơi con trẻ

Mà hôm nay Mã tướng run toàn thân

Mà hôm nay Mã tướng chết hai phần!

Nét nghiêm khắc cong vòng cung môi mỏng

Nghe sôi sục cả linh hồn nóng bỏng.

Người mẹ già thét lớn: “Mã Chiếm Sơn!”

(Mã run lên) “Đâu giọt rượu căm hờn?

Mãn Châu quốc nghe không mày, rên rỉ

Dưới gót sắt của Phù Tang ích kỷ

Đang mang quân giày xéo cả Trung Hoa

Nước Trung Hoa yêu dấu của lòng ta

Đã thống khổ bởi bao xiềng ngoại quốc!

Chưa vừa ư những tai ương thảm khốc

Đã đè trên dân tộc nước non mày!

Có chi vui sông núi đỏ tràn thây

Mà Mã tướng ngày nay dâng rượu cúc?

Rượu cúc ấy, Chiếm Sơn, là rượu nhục!”

Rừng phương xa loáng bạc nắng lung lay

Hoa đào bay, trước cửa, hoa đào bay

Trong hoa tuyết trắng ngần rơi lả tả…

Và xuân ấy năm nghìn quân của Mã

Đánh tan xương của Nhật, một sư đoàn.1

  1. Có nhiều ý kiến tranh cãi về tác giả thực của bài thơ này, một số cho là Tố Hữu, một số cho là Phạm Huy Thông [↩]