Đường tới Thành phố (5) – Hữu Thỉnh

0
Đường tới Thành phố (5) – Hữu Thỉnh

Chương năm:

Có cách chi giữ nguyên được ngày này

Khi chúng ta chẳng còn trong đội ngũ

Con ngựa già trí nhớ

Đánh rơi bao kỷ niệm dọc đường

Nắng chẳng giữ cho ta, mây chẳng giữ cho ta

Như bây giờ đang mây đang nắng

Đi tìm những

Nhưng họ đã già rồi

Và chính ta, ta cũng già đi

Ngày 30 tháng 4 thành tên gọi con đường

Lũ con cháu đi lại hồi hộp bên nhau

Cùng với chúng ngày hôm nay trẻ mãi

***

Năm cánh quân từ năm hướng trở về

Thành phố đầy áo trận

Ở cuối đường một vành lá vút qua

Chỉ chờ thế là người xô như sóng

Người ta bỏ các máy điều hòa

Xuống đường

Chen với nắng

Những mặt người như cờ đỏ mới may

Cả thành phố biến thành trẻ nhỏ

Bóng bay lên làm thấp những hàng cây

Cứ lơ lửng cứ vẩn vơ thật lạ

Vừa là mình vừa là ai

Không kịp nghĩ điều gì rành mạch

Bước chân đan chộn rộn với người

Quàng thương nhớ của phố phường lên tháp pháo

Tháp pháo để trần lăm chăm vết đạn

Dằng dặc đường về

Mòn xích sắt vẫn quay nồng mùi đất

Mặt đường hăng mùi cỏ ngoại ô

Đồng chí trưởng xe

Mình quấn đầy băng trắng

Anh giơ tay cả thành phố động lòng

Những bó củi công kềnh

Những bao gạo vàng khè bụi bám

Các anh đã tới nơi

Vẫn sẵn sàng đi tới

Tên giặc nào cựa quậy phía sau lưng?

Kính ôtô giập vỡ vết chân chim

Mui xe bạc những hiểm nghèo chồng chất

Xạ thủ trung liên

Quần áo màu rừng ngả sang màu đất

Đôi dép râu dẫn trước đội hình

Hoa nhiều quá nhưng anh không kịp nhận

Ngõ ngách nào súng vẫn nổ vào anh

Các anh về

Làm một cơn giông lớn

Sáng lên gương mặt phố phường

Theo các anh rừng núi trở về

Các anh về như núi

Những của những

Niềm trông đợi của những niềm trông đợi

Những nụ cười dưới vành mũ sáng trưng

Thành phố hả hê đung đưa bồng bột

Những con đường ôm chầm lấy các anh

Cùng một lúc ôm bao miền đất nước

Ôi nước mắt! Tự bao giờ, nước mắt

Kể bao điều mừng tủi với đoàn quân.

Những đã trơ mòn, nhạt thếch

Đã lên rêu đã lẵp lại mình

Thoi thóp

Bấp bênh

Lạnh lùng

Méo mó

Đồng tiền rách trên tay người hành khất

Giày dép kiêu kỳ con cậu con cô

Chúng nó đi qua phập phì nước bọt

Thành phố căng ra

Gào thét

Bác đàn cò lọ mọ lên đây

Làm đêm về uống nước suông đi ngủ

Người ta sợ ban đêm như sợ đồng tiền giả

Và hoàng hôn là ban mai của cô gái bán mình

Những mái tôn the le hoán hết mặt sông

Đời vật vờ trôi nổi

Những nén nhang, những mâm bông mâm trái

Những bàn tay khấn vái

Nước lã đổ đi, nước lã lại đem thờ

Ngày mai vẫn xa lơ xa lắc

Mòn tay lần tràng hạt

Tràng hạt vẫn không cùng

Đô – la đỏ và đô – la xanh

Tờ nhật trình và những tên chửi đổng

Hai con hổ nhồi rơm và chiếc ngai tổng thống

Và chính tên tổng – thống – cổ – phần

Rơi xuống

Cùng những thằng buôn nạng gỗ phế binh

Những thằng đặt máy nghe trộm

Quan và lính

Thét lác và dạ vâng

Tụt tất cả dưới đôi càng máy bay lên thẳng

Lá cờ 50 ngôi sao

Cuộn thành một tổ sâu

Nước Mỹ ra đi với một khuôn mặt héo

Các anh về

Những lá cờ cháy sém

Chúng tôi nhận ra khói đạn dọc đường

50 triệu đứa con

Thương mẹ vừa sinh hạ

Sao hôm nay dễ khóc dễ cười

Không phải mặt trời

Chính lá cờ cho thành phố chói chang

Trong veo và thở phập phồng soi khắp

Những cuộc đời ở bên kia mặt lá

Rưng rưng bước lên cầu thang

Cửa sổ mở ra bốn bề hy vọng

Lại hiện về bước chân em Đuốc sống

Chạy như bay để kịp sáng hết mình

Những linh hồn từ ngọn lửa tự thiêu

Âm ỉ từng hàng gạch lát

Những dòng người tìm về dân tộc

Câu ca dao và gạch đá cùng đi

Lịch sử chép trong đề lao cấm cố

Máu sinh viên bầm tím từng dòng

Các chiến sĩ biệt động thành

Các cô chiêu đãi viên

Kéo cái chết đến đầu giường của giặc

Ma-giét-tích, Prê-di-dăng

Nghe tiếng nổ má châm đèn với bánh

Tiếng thì thầm sau cửa liếp

Và em

Em bị bắt sau tiếng giày thúc cửa

Tất cả đã trở về

Từ cầu chữ Y

Trường đua

Tổng kho Nhà Bè

Cho chúng tôi hình ráng ra Đất nước

Cờ bay lộng trên nóc dinh Độc Lập

Những cánh quân sum họp những chân trời

Tháng Tư nay cây cỏ cũng ra tù

Mùa hạ đón bằng cơn mưa nồng nhiệt

Mưa vỡ ra trên vòm cây thảng thốt

Mưa nhà cao thấp rưng rưng

Hơn nước mờ bay không để dấu trên đường

Tôi bị lắc giữa hai chiều hư và thực

Trời ngây ngất tôi của trời một ít

Phố chật người tôi bước với người đây.

Tôi ngẩn ngơ cuối gió những hàng cây

Tôi xô cửa cùng sức đè xích sắt

Có ánh mắt không làm sao đi dứt

Người ơi người như cốc rượu đầu tiên

Nếu anh còn

Giờ này anh ở đâu

Anh Trỗi?

Đeo quanh anh không phải những vòng hoa

Không nguyệt quế, không cầu vồng huyền hoặc

Đeo quanh anh là những vòng người

Có người trẻ, có người già

Họ tự do hoan hỉ cùng anh

Cứ hồn nhiên giật áo kiềng chân

Đường đã sạch những vòi rồng xối nước

Họ hỏi anh mà không đợi trả lời

Anh cứ thế mà miên man

Họ kéo đến đông thêm

Anh cứ thế mà đầy ắp

chị xếp thùng chiều nào quanh vòi nước

Hình như anh lưng gò xuống máy khâj

Anh tìm họ nhưng anh không lên bục

Cứ cảm thông chia sẻ giữa nền đường

Nếu anh con

Việc đầu tiên

Anh lồng đi phá cửa các nhà tù

Vai anh đỡ những người ốm lả

Họ không còn sức để cười để khóc

Toàn thân họ đã biến thành nước mắt

Trên vai anh nóng bỏng Tự Do

Con đã từng khóc Bác ở trong rừng

Phải dựa vào cây trong đêm truy điệu

Chiếc Orionton giàn giụa nước mưa

Bài điếu văn nghe khi rành khi mất

Trong buồng lái xe tăng nhỏ hẹp

Chúng con nâng niu tấm ảnh của Người

Giấc ngủ bữa ăn hành quân đuổi giặc

Không lúc nào chúng con vắng Bác

Con đã về nơi Bác ra đi

Đường lắm dốc hôm nay con mới tới

Chúng con về như Bác vẫn từng mong

Đất nước liền một dải

Đã trở về từng hạt muối ngoài khơi

Từng đọt măng trên rừng, từng đám mây lưu lạc

Tất cả dưới bàn tay của Bác

Hóa thiêng liêng máu thịt tự hào

Chúng con thèm nghe Bác nói một câu

Giữa bến Nhà Rồng mênh mông trời nước

Thèm nghe thơ, thèm đôi tay bắt nhịp

Để vui hết những gì ta có được hôm nay

Hạnh phúc nhân dân – mơ ước tột cùng

Người cao cả tận ngọn nguồn thương nước

Sông trôi mãi nhưng bờ còn giữ được

ánh mắt Người sâu vợi suốt thời gian

Đang tỏa khắp đang ân cần căn dặn

"Hễ còn một tên xâm lược trên đất nước ta

Thì ta còn phải tiếp tục chiến đấu, quét sạch nó đi"

Tên giặc cũ chuồn rồi, lại những tên giặc mới

Chúng con nghe nóng bỏng lời Người.

Hồi âm

Tôi muốn tan vào cơm mưa Sài Gòn đường đột

Làm giọt nước đầu mùa

Tôi cùng mùa hạ dắt nhau đi

Mang thơm nức những triền sông cây quả

Đến những đảo xa

Những quả trứng giập giờn giữa sóng

Những nhớ thương không ở ngoài tầm

Đất nước

Chính ở đây tôi nghe rõ tiếng gọi đời mình

Giữa bao nhiêu ồn ào của biển

Tôi thấy rõ nhân dân xanh lẫn vào cây chàm cây đước

Nhân dân tự do

Triệu bàn tay dằng dịt ôm bờ

Ghì lấy từng con tôm con tép

Ghì lấy dấu chân ai khỏa thượng nguồn

Cũng tìm về cuối đất

Nhịp triều thịnh vượng mũi Cà Mau

Nhân dân chia mình ra các đảo

Làm vệ tinh

Yên dạ những con tàu

Nhân dân có tên là Bình, là Nghĩa, là Tỏ, là Thu

Là xạ thủ trung liên

Là báo vụ viên

Là Phấn khí tài, là quỳnh quản lý

Đã tới đảo bằng mũi tàu truy quét

Dựng lên đảo pháo đài mắt thức

Yêu đảo bằng cánh tay dài rộng đất liền

Tôi đang đi trên đảo chẳng bình yên

Nghe rõ lắm lời tuyên ngôn của cát

Ném tơi bời trên da thịt nóng rang

Biển lại hát bài hát cũ

Biển luôn luôn muốn chứng tỏ mình

Khao khát

Sóng nồng nã không có gì ngăn được

Sóng mênh mông thử sức con người

Ngày ở đảo dài

Mặt trời lên từ sóng và chìm dần vào sóng

Trời bao giờ cũng muốn đỡ biển lên

Mặt trời tôi vào biển

cường tráng và dai dẳng

Hôm nay và hôm qua

ở đây và nơi khác

Chẳng sợ nhàm

Mặt trời cháy với một niềm mong mỏi

Mỗi hạt cát hành tinh cũng phát sáng như mình

Em ơi em, em là biển của đời anh

Là vụng kín

Là bến bờ nương tựa

Em làm anh bận rộn ngày ngày

Em làm anh nóng nực ngày ngày

Anh chìa ca nhận phần nước hiếm hoi

Để em thấm vào anh khúc ngọt ngào chia sẻ

Em làm anh tơ non

Em làm anh mạnh mẽ

Cứ vẫy vũng như đảo của ta

Biển nguội dần vỗ tím vào đêm

Những cánh chim

Khép chiếc ô râm mát

Những chiếc ô biến thành lời ru

Nựng nhau quanh nhà bạt

Đó là lúc đảo cất lên tiếng hát

Những bàn chân sánh ướt lân tinh

Đảo độc thoại dưới trời sao rộng rãi

Sóng mang đi âu yếu đất liền

Và anh

Anh biến thành một tấm áo choàng

Che đồng đội những cơn mưa xích đạo.

Xem thêm:  Thơ vườn - Lê Hải Châu

Đà Lạt, tháng 8 năm 1977

, tháng 4 năm 1978